Gotycki kościół świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Jaczowie należy bez wątpienia do najcenniejszych zabytków ziemi głogowskiej. Wpływ na taką ocenę ma, przede wszystkim, jego stosunkowo wczesna metryka, bowiem pierwsze wzmianki o istnieniu we wsi Jaczów kościoła pochodzą z początku XIII w., podczas gdy najstarsze partie obecnej świątyni są datowane na koniec tego samego stulecia. Po drugie, świątynia przetrwała do naszych czasów nietknięta przez działania wojenne i wszelkie inne kataklizmy mogące drastycznie naruszyć jej substancję zabytkową. W konsekwencji stanowi ona rzadki w okolicach Głogowa, tak drastycznie doświadczonego przez wypadki i konsekwencje II wojny światowej, przykład wielofazowego
dzieła gotyckiego, w którym zachowały się ponadto, niemal nietknięte, choć w nienajlepszym stanie zachowania, nawarstwienia kolejnych epok historycznych – od wczesnonowożytnych, przez barokowe, po XIX i XX-wieczne. Dzięki temu dzieło to stanowi rzadkie, acz pouczające świadectwo przemian zachodzących w architekturze i sztukach plastycznych regionu. Co więcej, o jego wyjątkowej randze w najbliższym otoczeniu Głogowa świadczą wyłaniające się spod tynku i wymagające dalszych badań oraz prac konserwatorskich średniowieczne malowidła ścienne, pochodzące zapewne z kilku faz (przede wszystkim XIV- i XV-wiecznych) i nie mające analogii w tych okolicach.
Jaczowski kościół przechodził wiele remontów, restauracji i konserwacji. Najistotniejsze tego typu prace miały miejsce w XVIII w., następnie w latach 1872, 1931, 2002, 2016, 2017-2021.
W 2017 r. przeprowadzono badania konserwatorskie celem ustalenia miejsc występowania we wnętrzu kościoła gotyckich dekoracji malarskich. W ich efekcie częściowo odsłonięto malowidła na ścianie północnej nawy, które hipotetycznie uznano za najwcześniejsze, jeszcze XIII-wieczne. Z kolei na zachodniej ścianie w wieży kościoła natrafiono na dekoracje datowane na 2 poł. XIV w., w obrębie których stwierdzono obecność dwóch postaci – anioła oraz kobiety otoczonej kolistym nimbem, a także przedstawienia Veraikonu. Ponadto odkryto obecność przedstawienia postaci ludzkiej na zachodniej ścianie nawy, w sąsiedztwie prospektu organowego. Ta partia malowideł stała się przedmiotem realizowanej w latach 2018/2019 pracy dyplomowej skutkującej konserwacją
zachowanych partii i rekonstrukcją nieistniających części malowidła ukazującego św. Piotra. Z całą pewnością późnogotyckie dekoracje malarskie czekają także na odsłonięcie w prezbiterium kościoła.
Za sprawą trwających w latach 2019-2021 r. prac konserwatorskich przy sieciowym sklepieniu nawy kościoła odkryto, nielicznie zachowane na terenach okolic Głogowa i nawet szerzej Śląska, stąd wymagające szczególnej uwagi, późnogotyckie malarskie dekoracje żeber z czasów powstania sklepienia. Malowidła naśladują podziały kamiennych żeber wzdłuż ich biegu, a także ukazują motywy floralne, w formie trój- i czteroliści, umieszczone na skrzyżowaniach żeber. Koniecznym wydaje się odsłonięcie tej warstwy dekoracji na całej powierzchni sklepiennych żeber nawy. Co więcej, pod koniec ostatniej fazy wymienionych prac, jesienią 2021 r., na północnej ścianie pierwszego od zachodu przęsła nawy, tuż przy łuku sklepiennym, odsłonięto fragment sceny
Stworzenia Ewy, którą można datować przypuszczalnie na XIV w., choć niewykluczona wydaje się wcześniejsza data powstania. Odkrycie to, stanowiące kolejny dobitny dowód, że pod tynkami jaczowskiego kościoła znajduje się zapewne bardzo bogata i wielofazowa gotycka dekoracja malarska, jest kolejnym argumentem za podjęciem zakrojonych na szeroką skalę prac konserwatorskich prowadzących do odsłonięciach i zabezpieczenia jak największego zakresu tychże malowideł. Nie istnieje bowiem w okolicach Głogowa drugi tak bogaty, pod względem ikonograficznym, treściowym i artystycznym zespół gotyckich malowideł ściennych. Co więcej, obecność sceny stworzenia Adama i Ewy daje wszelkie podstawy do przypuszczeń, że na ścianie północnej nawy czekają na odsłonięcie kolejne sceny z dziejów Stworzenia Świata i życia Pierwszych Rodziców. Tego typu cykle ilustrujące Księgę Genesis, są obecne raptem w kilku kościołach zlokalizowanych na historycznych ziemiach Śląska (Małujowice, Lubiechowa, Strzelniki, Jasiona) i w każdym z nich stanowią element niezwykle bogatego zespołu dekoracji, będącej atrakcją przyciągającą nie tylko znawców sztuki lecz również zwykłych turystów.
Odsłonięcie, przebadanie i zachowawcza konserwacja zespołu gotyckich malowideł ściennych w kościele w Jaczowie jest przedsięwzięciem ze wszech miar koniecznym i ważkim nie tylko w kontekście poznawania oraz dbałości o złożone dziedzictwo kulturowe najbliższych okolic Głogowa, lecz także całego regionu. Co prawda szeroko pojęte historyczne ziemie Śląska obfitują, w skali kraju, w szereg zespołów gotyckich malowideł ściennych, jednak dzieła te koncentrują się przede wszystkim we wschodnim i południowym pasie regionu, podczas gdy Ziemia Głogowska i północno-zachodnie tereny historycznego Śląska pozostają pod tym względem właściwie puste. Obecność tak interesującego zespołu średniowiecznego zespołu dekoracji malarskiej nie tylko podniesie rangę samej świątyni – będącej już i tak jednym z najstarszych zachowanych obiektów sakralnych tej okolicy – lecz także przywróci regionowi, tak mocno zniszczonemu i zdegradowanemu pod względem historycznym oraz artystycznym podczas II wojny światowej, bardzo interesujący zespół zabytkowy.
Na podkreślenie zasługuje również fakt bardzo skutecznego i dobrego gospodarza świątyni w osobie księdza proboszcza Piotra Matusa i dbającej o swój kościół wspólnoty wiernych, staraniem których obiekt jest poddawany kolejnym badaniom, konserwacjom, a efekt już przeprowadzonych prac szybko nie zostanie zaprzepaszczony.
Poniżej scena stworzenia Adama i Ewy, malowidło datowane na XIV w.
